hindernis of blokkade

[Met toestemming vertaald van Barriers to Communication (Community) - bron: Community4me.com - noot:  auteur heeft zo'n 30 jaar ervaring in community building in meer dan 15 landen met zo'n 85.000 mensen]

De volgende vragen kunnen worden gebruikt om zelf je gedrag te beoordelen in opstellingen waarbij persoonlijke communicatie wordt gebruikt om relaties te bouwen – op het werk, thuis, in een kerk, met een echtgeno(o)t(e) en iedere plek waar twee of meer samen komen.

Dit zijn veel voorkomende belemmeringen en je kunt nog denken aan andere of variaties. Het is vaak behulpzaam of deze evaluatie te doen in een groep van 5-7 mensen en je gedachten te wisselen om te leren over jezelf. Het doel van deze oefening is om te ontdekken wat je mogelijk doet om communicatie te blokkeren en manieren te vinden om je gedrag te verbeteren.

Een tweede manier om deze belemmeringen te gebruiken is om de kop te kopiëren en binnen een groep te bespreken. De nummer één belemmering bij communicatie is niet luisteren. Verschillende vormen hiervan staan aan het einde van de lijst.
[Direct naar Luister Blokkades]

VERWACHTINGEN: Zijn jouw verwachtingen van anderen of de organisatie een belemmering? Weten anderen jouw verwachtingen of denk je gewoon dat ze die weten? Kun je jouw verwachtingen veranderen of ze los laten om deel uit te maken van een groep of relatie? Hoe zou dat voelen? Gaf dit je in enige manier het gevoel dat je ‘jezelf’ opgaf om te zijn wat de groep wil dat je bent? Dit is waarschijnlijk de nummer één belemmering bij communicatie.
Verwachtingen worden vaak niet uitgedrukt naar anderen en het is alsof van de ander verwacht wordt dat ze een kristallen bal hebben weten wat je verwacht.

RISKEREN: Wat is een risico voor jou? Hoeveel riskeer je in een communicatieopstelling? Wat houd je tegen om te riskeren? Is het angst? Zo ja, angst waarvoor? Is het controle? Controle van wat? Jezelf of anderen of de groep? Wens je meer te riskeren? Wat is er voor nodig
om meer te riskeren? Meer vertrouwen? Dit is waarschijnlijk de top belemmering in authentiek communiceren. Risico in communicatie heeft vaak deze stille vraag:
“Als ik mezelf riskeer en dit is alles dat ik heb, wat gebeurt er als ik wordt afgewezen?” Authentieke communicatie bouwen met anderen brengt een zekere mate van risico met zich mee.

VERMIJDEN: Wat voor gedrag gebruik je om te voorkomen om naar jezelf te kijken? Denk hier hard over na. Wat zat er achter de vermijding? Angst voor afwijzing? Angst om controle kwijt te raken? Heb je deel uitgemaakt van een vermijd-’project’ om het onderwerp van jezelf te verschuiven en een comfort-zone in te gaan? Wat doet een groep om te vermijden wat het nodig dient te doen? Werkten groepsnormen mee aan het vermijden? Vermijding is vaak aanwezig wanneer een persoon zich onveilig voelt of onzeker is dat het veilig is. Veel zakelijke bijeenkomsten beginnen met een aanzienlijke vermijding en enkel in de laatste minuut komt de groep tot het echte onderwerp, en proberen dan vaak een ‘snelle fix’. Vermijden kan een gewoonte worden. Kwetsbaarheid is een goede manier om aan relaties met anderen te bouwen, maar het is vaak beangstigend en wordt vermijdt. Het benodigd een zeker risico om jezelf te delen.

REPAREREN: Heeft iemand geprobeerd je te repareren? De groep? Hoe voelde dat? Heb jij geprobeerd om iemand of de groep te repareren, helen of bekeren? Kun je iemand anders dan jezelf repareren? Hoe bewust ben je ervan dit dat vaak wordt gedaan, met goede intenties en bedoelingen, maar vaak niet gewild en ongeaccepteerd 90+% van de tijd? Wat is jouw niveau van acceptatie van mensen gewoon zoals ze zijn?
Repareren is vaak proberen om de ander te laten geloven zoals jij of te doen zoals jij hebt gedaan in een soortgelijke situatie of om meer zoals jij te zijn zodat je je meer comfortabel voelt.

PROJECTEN: Veel individuen en groepen zijn creatief in het maken van ‘projecten’ die vermijden als hoofddoel hebben. Een project is doen of zeggen of organiseren om het onderwerp van een discussie te veranderen. Een voorbeeld is om bijvoorbeeld te zeggen: “Ik denk dat het hier te heet is. Ik heb meer air conditioning nodig om met deze discussie verder te gaan.” Kun je een project noemen dat je hebt gedaan of die je groep heeft gedaan? Wat representeren pseudo (nep)-projecten in een groep? Soms zijn projecten dingen, soms mensen en vaak is het iets compleet buiten de groep en de kamer. Bijvoorbeeld: Ik had eens een groep die praatte over een voormalig persoon die deel was van die groep, maar al 6 jaar dood was. Dit was pure ontwijking van het werk dat de groep nodig moest doen. Projecten kunnen een manier zijn om onszelf voor de gek te houden en
hebben veel karakteristieken van ‘groepsorganisatie’ en vertegenwoordigen
ontwijking. Ze kunnen communicatie belemmeren. Projecten zijn soms nodig om veiligheid en vertrouwen in de groep te bouwen. Ze kunnen de vorm aannemen van de de normen betwisten van een groep of de geschreven regels.

AANWIJZEN VAN ZONDEBOKKEN: Voelde je je aangewezen als zondebok? Hoe voelde dat? Heb je deel uitgemaakt van een inspanning om een ander persoon als zondebok aan te wijzen? Een zondebok aanwijzen is vaak een nare vorm van vermijding of verwijten of uitsluiten. Het kan een poging zijn om de focus van de persoon af te houden die het aanwijzen van een zondebok doet! Het wordt gezien in veel familiesituaties en op de werkplek en is vaak vernietigend.

PORREN: Heb je anderen gepord om informatie? Hebben anderen jou gepord? Hoe voelde dat? Zorgde het voor een belemmering voor jou? Als je werd gepord en het niet prettig vond, wat hield je tegen om degenen die porde te confronteren? Als je zelf de porder was, waarom porde je? Had het iets te maken met de focus van jezelf te houden? Porren kan het vermijden van een taak zijn of het aanwijzen van een zondebok als het te ver doorgaat.

SPREKEN IN CODE: Als je deel uitmaakt van een subgroep van twee of meer mensen, spreek of sprak je in een taal die enkel deze subgroep kan begrijpen? Dit zorgt ervoor dat anderen zichzelf uitgesloten voelen en dat je misschien over hen aan het praten bent. Kun je begrijpen dat dit een vorm van exclusiviteit is? Dit wordt vaak gedaan zonder het te realiseren in allerlei soorten groepen. Het is niet netjes en houdt het begrip laag.

CONTROLE: Probeerde iemand je te controleren over wat je zei? Hoe voelde
dit? Was je je een bepaalde tijd bewust dat je een uitkomst probeerde te
controleren? Als je probeerde te controleren, wat was de reden? Was het om te controleren wat er mogelijk zou gebeuren met jou? Merkte je controlerend gedrag van anderen op? Controleren neemt vaak de vorm aan van manipulatie. Manipulatie voelt niet goed wanneer het wordt ontdekt. De meeste van ons geloven dat we meer controle hebben dan eigenlijk het geval is. Controle loslaten en meer riskeren kan er in resulteren dat er meer liefde in je leven komt.

VERWIJTEN: Heeft iemand je verweten voor iets dat wel of niet gebeurde? Hoe voelde dat? Verwijt je anderen of neem je eigenaarschap van jouw verantwoordelijkheid? Wat was je motief voor het het verwijten?
Had het ermee te maken dat je een ander verantwoordelijk probeerde te maken voor jouw gedrag? Ervoer je verwijten in jouw familie van afkomst? Verwijten kan een bijna onbewuste gewoonte worden.

PAAIEN: Voelde je je gepaaid door iemand? Paaide je iemand? Hoe voelt het om gepaaid te worden?

CONFLICT ONTWIJKING (CHAOS): Ren je weg van conflict of vermijd je het op een bepaalde manier in plaats van er doorheen te gaan? Verlaat je een gesprek wanneer het te heet voor je wordt? (zowel daadwerkelijk of emotioneel) Hoe reageer je op verandering? Een ander woord voor conflict/chaos kan zijn: verandering. Mensen vinden vele manieren om praten over verandering te vermijden omdat het meestal oncomfortabel voelt vanwege het onbekende. Chaos kan ook conflict betekenen en de meeste mensen doen wat dan ook om het te vermijden. Chaos is een van de meest zekere dingen in het leven en het is goed om het te leren omhelzen.

STILTE: Hoe comfortabel ben je met stilte?
Kun je naar jezelf luisteren? Naar je geestesbron? Herken je respectvolle
stilte? Ervaar je thuis een stille tijd? Hoe zal het zijn als je iemand om stilte vroeg op je werkplek tijdens een bijeenkomst? Stilte is een ongebruikt gereedschap dat zeer effectief is in allerlei soorten manieren. “Stilte is de primaire sleutel om te vinden wat je nodig los moet laten in je leven om een gelukkiger leven te hebben.” Meer dan de helft van Beethoven’s muziek is stilte. Zonder stilte is er geen muziek; er is enkel lawaai. De meeste mensen hebben weinig echte stilte in hun leven, echter het voorziet in aanzienlijke vredigheid.

UITSLUITING: Voelde je je uitgesloten op wat voor tijd dan ook? Sloot je jezelf uit? Zei een persoon iets waardoor jij je uitgesloten voelde? Was je gevoel van uitsluiting terecht? Is dit iets dat je vaak gebeurt? Heb jij iemand uitgesloten door hen te ontwijken, of emotioneel uit te sluiten, of door een veroordelende uitspraak? Veranderde je later de uitsluiting tot inclusie? Denk over hoe mensen vaak worden uitgesloten en waarom. Het wordt vaak gedaan als onbewuste handeling die mogelijk werd geleerd in de familie of op het werk.

GRENS OF BARRIÈRE: Een grens is vaak gemaakt voor bescherming en zou enkel moeten wijzigen na aanzienlijk nadenken. Een grens ‘regel’ is er een die je hebt vastgesteld en die definieert wat goed of slecht voor je is. Een grens kan een barrière voor communicatie vormen, afhankelijk waar het over gaat. Ben je bewust van enige grens die je hebt dat een barrière vormt voor betekenisvolle communicatie? Ben je bewust van enige grens die je wil veranderen? Hoe wil je dat doen en hoe zul je weten of het veilig is om te veranderen? Grenzen zijn opgebouwd gedurende het leven voor bescherming en zijn een geleerde methode voor bestaan. Grenzen dienen langzaam te veranderen en kan vervangen worden voor een andere grens die meer vrijheid bied, totdat het veilig wordt om ‘de volgende stap te nemen’. Sommige mensen hebben weinig of geen grenzen en dit brengt hen vaak in de problemen. Een voorbeeld is een persoon
die regelmatig veel meer informatie geeft dan wordt gevraagd door de mensen met wie die spreekt. Dit kan zorgen voor afkeer bij anderen en resulteren in het ontwijken van jou.

LUISTER BLOKKADES

LUISTEREN: Hoe goed luister je wat mensen zeggen? Hoor je wat niet gezegd wordt met woorden, maar met emotie of lichaamstaal? Hoe zit het met luisteren naar wat er niet wordt gezegd? Hoe kun je luisteren met je hele wezen, lichaam, verstand, geest en hart? Er zijn vele sub-barrières die komen onder Luisteren. Hieronder staan er enkele.

Automatisch Praten: Lang genoeg luisteren om een woord te vinden waar je iets vanaf weet. Dan de rest afsluiten van wat er gezegd wordt, in het bijzonder de emotionele inhoud. Dan beginnen met het praten over het woord waar je iets vanaf weet. Dit blokkeert echte communicatie door niet de totale inhoud te horen. Dit is de meest gebruikte vorm van echte communicatie blokkeren.

Selectief Luisteren: Dit is wanneer een persoon een ander hoort, maar kiest of verlangt om niet te horen wat wordt gezegd omdat er een andere boodschap is gewenst. Dit kan verschillende vormen aannemen en resulteert in gedragingen op destructieve manieren. Een voorbeeld is om passief agressief te worden door te doen alsof iets gehoord is en ermee in te stemmen, wanneer eigenlijk de intentie is om NIET te handelen naar aanleiding van de boodschap, maar de andere persoon laten denken dat je dat wel doet. Een andere vorm is om te handelen op wat je wilde
horen, in plaats van wat er was gezegd. Voortdurend selectief luisteren is één van de beste manieren om een relatie te vernietigen.

Het zijn van een ‘Maker (fixer): Een maker (fixer) is een persoon die de fouten, problemen of persoonlijkheid van een ander persoon probeert te maken door aan te bieden wat voor hem/haar heeft gewerkt of bij een vriend(in) in een soortgelijke situatie. Makers kappen anderen vaak af in het midden van een gesprek, zonder het hele verhaal te horen, om hun oplossing aan te bieden. Mensen vinden het over het algemeen niet fijn om ‘gemaakt’ te worden en de meeste suggesties voor een oplossing worden buiten beschouwing gelaten en kan resulteren in boosheid naar de maker.

Gebruiken van ‘Jij’ of ‘Wij’ uitspraken in plaats van ‘ik’ uitspraken. ‘Ik’ uitspraken laten zien dat je eigenaar bent van wat er wordt gezegd. ‘Jij’ uitspraken zijn vaak een vorm van kritiek. ‘We’ uitspraken doen alsof iedereen in luisterafstand het eens is met deze uitspraak, wat niet waar is. Het is als spreken voor een andere persoon, zonder hun toestemming.

Absolute Uitspraken: Deze gebruiken woorden zoals Nooit, altijd, voor altijd enz. en maken een uitspraak vaak onwaar. Gebruik een minder absoluut woord.

Dagdromen: Je aandacht weg laten drijven. Hiervoor zijn vele oorzaken en dit kun je stoppen door je in het gesprek te betrekken en zeggen dat je een moeilijke tijd hebt om aandacht te houden voor wat er wordt gezegd, zonder verwijten. Je komt er misschien achter dat anderen dezelfde moeilijkheid hebben en hetzelfde doen.

Gelijk Hebben: Dit kan verschillende vormen aannemen. De meest voorkomende is beleefde kritiek over hoe een persoon spreekt of wat ze zeggen of te kennen geven dat de persoon het verkeerd zei. Dit kan de communicatie stoppen, vooral bij gevoelige mensen. Veel mensen dienen het communiceren nog te leren en kunnen dat enkel door het op de manier te proberen die ze kennen.

Ontsporen: (een vorm van ontwijking) Het onderwerp veranderen, of een grap vertellen, of een vinger te wijzen naar een andere persoon of te proberen een vraag om te keren naar de spreker.

Namen geven of kleineren: Dit is pijnlijk en kan ander zich dom of stom laten voelen en ze sluiten zich mogelijk uit van een verder gesprek.

Een Reactor zijn: Bij kans zal een persoon je proberen te doen spreken door je te laten ‘bijten’ om te reageren. Schelden is een manier om iemand te laten bijten. Een goede luisteraar zal doorgaan met luisteren en niet reageren. Dit zorgt er vaak voor dat de persoon die je wil laten bijten stopt als je het lang genoeg vol houdt.

Copyright Jerry L. Hampton 1994-2005
- Alle rechten voorbehouden -
Gebruikt met toestemming van de auteur
Vertaald door: Michael Roeten 2011